Κυριακή 11 Σεπτεμβρίου 2022

Εὐαγγέλιο καὶ ἐπανάσταση

 


    Ἂν πιστεύουμε στὸ Χριστὸ καὶ τὸ Εὐαγγέλιό του, ὀφείλουμε νὰ ὀργανώσουμε τὴν κοινωνική, πολιτικὴ καὶ οἰκονομική μας ζωὴ σύμφωνα μὲ αὐτὴ τὴν πίστη. Πίστη στὴ βαθειὰ ἀξιοπρέπεια τοῦ μικροῦ, τοῦ ἀδύνατου, τοῦ φτωχοῦ […].

Ὁ χριστιανὸς ποὺ θέλει νὰ εἶναι συνεπὴς μὲ τὴν πίστη του ὀφείλει νὰ στρατευθεῖ στὸν ἀγώνα γιὰ τὴν ἀπελευθέρωση τῶν ἀδελφῶν τοῦ Χριστοῦ, γιὰ τὴν ἀπελευθέρωσή τους ἀπὸ τὴν πεῖνα, τὴν ἀρρώστια, τὴ δυστυχία, τὴν καταπίεση […] Ὁ χριστιανὸς πρέπει νὰ εἶναι, ἂν εἶναι πιστὸς στὸ Εὐαγγέλιο, ἄνθρωπος ἐλπίδας. Ὁ ἄνθρωπος τῆς ἐλπίδας δὲν ὀπισθοχωρεῖ […] Γιατὶ φοβόμαστε μήπως μᾶς ὀνομάσουν «ἀνατρεπτικούς»; Ἂς φοβόμαστε, αὐτὸ μάλιστα, νὰ μὴν προδόσουμε τὸ Εὐαγγέλιο, νὰ μὴν προδόσουμε τὴν κοινωνικὴ δικαιοσύνη, νὰ μὴν προδόσουμε τὴν ἐμπιστοσύνη τῶν ἀδελφῶν μας. […] Ὁ χριστιανὸς ποὺ δὲν ἀγωνίζεται γιὰ τὴ δικαιοσύνη εἶναι μιὰ μετριότητα, μιὰ καρικατούρα τῆς εἰκόνας τοῦ Θεοῦ Δημιουργοῦ, τῆς καλωσύνης τοῦ Πατέρα καὶ τῆς εὐσπλαχνίας τοῦ Κυρίου.

 

Ἀντόνιο Φραγκόζο, Εὐαγγέλιο καὶ κοινωνικὴ ἐπανάσταση

Κυριακή 4 Σεπτεμβρίου 2022

ἀνωμαλία ἡ ἀνισοκατανομὴ τῶν ἀγαθῶν

 

Διαμαντὴς Διαμαντόπουλος


[…] Ἦταν τόση ἡ προθυμία μὲ τὴν ὁποία ἔδιναν (ὅσοι εἶχαν περιουσίες), ὥστε δὲν ὑπῆρχε οὔτε ἕνας φτωχὸς (στὴν πρώτη χριστιανικὴ κοινότητα τῶν Ἱεροσολύμων). Δὲν ἔδιναν δηλαδὴ μέρος μόνο ἀπὸ τὴν περιουσία τους, κρατώντας τὴν ὑπόλοιπη γιὰ τὸν ἑαυτό τους, οὔτε ὅλα μέν, ἀλλὰ μὲ τὸ αἴσθημα πὼς ἦταν δικά τους καὶ τὰ δώριζαν. Τὴν ἀνωμαλία τῆς ἄνισης κατανομῆς τῶν ἀγαθῶν τὴν εἶχαν ἐξαφανίσει ἀπὸ ἀνάμεσά τους καὶ ζοῦσαν μὲ μαγάλη ἀφθονία ἀγαθιῶν. Καὶ τὸ θεωροῦσαν τοῦτο ἰδιαίτερα τιμητικό. Οὔτε τολμοῦσαν δηλαδὴ νὰ δίνουν οἱ ἴδιοι ἀπ’ ἐυθείας στὰ χέρια τῶν φτωχῶν, οὔτε αἰσθάνονταν περήφανοι ποὺ ἔδιναν, ἀλλὰ μπροστὰ στὰ πόδια τῶν Ἀποστόλων ἔφερναν τὰ χρήματα ἀπὸ τὴν πώληση τῶν περιουσιῶν τους κι αὐτοὺς ἄφηναν νὰ τὰ διαχειριστοῦν καὶ ἀπόλυτους κύριους τοὺς καθιστοῦσαν, ὥστε ἡ κατανάλωση νὰ γίνεται ἀπὸ ἀγαθὰ ποὺ ἀνῆκαν πιὰ σ’ ὁλόκληρη τὴν κοινότητα κι ὄχι ἀπὸ δικά τους. Αὐτὸς ὁ τρόπος, ἐκτὸς τῶν ἄλλων, τοὺς βοηθοῦσε καὶ στὸ νὰ μὴν ὑπερηφανεύονται. Ἂν καὶ σήμερα γινόταν τὸ ἴδιο, θὰ ζούσαμε πιὸ εὐτυχισμένοι καὶ οἱ πλούσιοι καὶ οἱ φτωχοί. […] Γιατὶ εἶναι ἀπ’ ἑαυτοῦ του φανερό, προπαντὸς ὅμως ἀπὸ ὅσα συνέβησαν τότε, πὼς διαθέτοντας τὶς περιουσίες τους οἱ πλούσιοι, ὄχι μόνο δὲν φτώχαιναν, ἀλλὰ καὶ τοὺς φτωχοὺς τοὺς ἔκαναν πλούσιους. […]

 


ἁγ. ἰωάννου Χρυσοστόμου, Ὁμιλία στὶς Πράξεις τῶν Ἀποστόλων

Σάββατο 13 Αυγούστου 2022

Παναγία καὶ ἐξουσία


[…] Ἡ μόνη ποὺ δὲν ἀσκεῖ ἐξουσία εἶναι ἡ Παναγιά, αὐτὴ ἡ γυναίκα τοῦ λαοῦ μας, ποὺ δίνει, δίνει, χωρὶς νὰ διεκδικεῖ γιὰ τὸν ἑαυτό της παρὰ τὴ λαχτάρα. Ἡ μάνα ποὺ βλέπει τὸ παιδί της νὰ φεύγει σὰ βέλος μπροστά της, κι αὐτὴ νὰ λαχταράει, νὰ τρομάζει γιὰ νὰ καταλάβει αὐτὸ τὸ ἄγνωστο, τὸ καινούριο ποὺ ἔφερε στὸν κόσμο, καὶ ποὺ εἶναι ταυτόχρονα σάρκα της καὶ ξένο.

Εἶναι ἡ πιὸ τραγικὴ μορφὴ τοῦ ἀνθρώπινου εἴδους, γι’ αυτὸ σ’ ὅλη τὴν ἀνθρώπινη ἱστορία ἡ ἐξουσία καὶ ἡ μάνα εἶναι τὰ κεντρικὰ πρόσωπα κάθε τραγωδίας, μόνο ποὺ ἡ μάνα εἶναι ὁ ἀποδέκτης τοῦ πόνου, ἐνὼ ἡ ἐξουσία ὁ φορέας του. Ἀκόμα κι ὁ χριστιανισμὸς ἀπογύμνωσε τὴ μάνα ἀπὸ κάθε ἐξουσία. […]

 

Χρόνης Μίσσιος, Χαμογέλα, ρέ… Τὶ σοῦ ζητᾶνε;, ἐκδ. Γράμματα

Παρασκευή 29 Ιουλίου 2022

ἡ... δίκαιη ὑπονόμευση τῆς ἀγάπης

 


(Ἡ ἱστορία τῶν Δίκαιων ἐκτυλίσσεται στὴ Μόσχα τοῦ 1906, ὅταν μιὰ ἐπαναστατικὴ σοσιαλιστικὴ ὀμάδα σχεδιάζει καὶ πραγματοποιεῖ δολοφονικὴ βομβιστικὴ ἐπίθεση ἐναντίον κάποιου ἐκπροσώπου τῆς τσαρικῆς τυραννίας)

 

ΚΑΛΙΑΓΙΕΦ: […] Ὤ, πρέπει, πρέπει νὰ τὸν σκοτώσω… Θὰ φτάσω ὡστόσο ὣς τὸ τέρμα! Πιὸ μακριὰ ἀπ’ τὸ μίσος!

ΝΤΟΡΑ: Πιὸ μακριά; Μὰ δὲν ὑπάρχει τίποτα πιὸ μακριὰ ἀπὸ τὸ μίσος.

ΚΑΛΙΑΓΙΕΦ: Ὑπάρχει ἡ ἀγάπη.

ΝΤΟΡΑ: Ἡ ἀγάπη; Ὄχι, δὲν εἶναι αὐτὸ ποὺ μᾶς χρειάζεται.

ΚΑΛΙΑΓΙΕΦ: Ὢ Ντόρα! Πῶς τὸ λὲς αὐτὸ ἐσύ, ποὺ ξέρω τὴν καρδιά σου;

ΝΤΟΡΑ: Ὑπάρχει πάρα πολὺ αἷμα, πάρα πολλὴ βία. Αὐτοὶ ποὺ ἀληθινὰ ἀγαποῦν τὴ δικαιοσύνη, δὲν μποροῦν νὰ ἐπικαλοῦνται τὴν ἀγάπη. Στέκουν ὄρθιοι σὰν κι ἐμένα, μὲ τὸ κεφάλι ψηλά, τὰ μάτια στυλά. Τὶ δουλειὰ μπορεῖ νά ’χει ἡ ἀγάπη σ’ αὐτὲς τὶς περήφανες καρδιές; Ἡ ἀγάπη, Γιάνεκ, σὲ κάνει σιγὰ σιγὰ νὰ σκύβεις τὸ κεφάλι. Ἐμεῖς ἔχουμε τὸν αὐχένα δύσκαμπτο.

  Ἀλμπὲρ Καμύ, Οἱ Δίκαιοι

 

Δευτέρα 25 Ιουλίου 2022

Ἡ βλάσφημη μετατροπὴ τοῦ Θεοῦ σὲ ἀξία

 


Ἐκτὸς τοῦ Χαίλντερλιν, ὁ Νίτσε ἦταν ὁ μόνος πιστὸς ἄνθρωπος ποὺ ἔζησε τὸν 19ο αἰώνα.

(Μ. Χάιντεγκερ, Ἡ βούληση γιὰ ἰσχὺ ὡς τέχνη)

 

Τὸ τελικὸ χτύπημα κατὰ τοῦ Θεοῦ καὶ κατὰ τοῦ ὑπεραισθητοῦ κόσμου συνίσταται στὸ ὅτι ὁ Θεός, τὸ ὂν τῶν ὄντων, ἐξευτελίζεται σὲ ἀνώτατη ἀξία. Τὸ πιὸ σκληρὸ χτύπημα κατὰ τοῦ Θεοῦ δὲν εἶναι ὅτι ὁ Θεὸς θεωρεῖται ἄγνωστος, οὔτε ὅτι ἡ ὕπαρξη τοῦ Θεοῦ καταδείχνεται ὡς μὴ-ἀποδείξιμη, ἀλλὰ τὸ ὅτι ὁ θεωρούμενος ὡς πραγματικὸς Θεὸς ἀνυψώνεται σὲ ἀνώτατη ἀξία. Διότι αὐτὸ τὸ χτύπημα δὲν προέρχεται ἀπὸ «τοὺς παρευρισκόμενους ποὺ δὲν πιστεύουν στὸν Θεό», ἀλλ’ ἀπὸ τοὺς πιστοὺς καὶ τοὺς θεολόγους τους, οἱ ὁποῖοι μιλοῦν γιὰ τὸ ἀνώτερο ὅλων τῶν ὄντων χωρὶς ποτὲ νὰ τοὺς ἔρθει ἡ ἰδέα νὰ στοχαστοῦν τὸ ἴδιο τὸ Εἶναι - ὥστε νὰ καταλάβουν ὅτι ἕνα τέτοιο στοχάζεσθαι κι ἕνα τέτοιο ὁμιλεῖν, ἰδωμένα βάσει τῆς πίστης, εἶναι ἡ ἀπόλυτη βλασφημία κατὰ τοῦ Θεοῦ, στὴν περίπτωση ποὺ αὐτοὶ ἀναμειγνύονται στὴ θεολογία τῆς πίστης. […] «ὁ Θεὸς εἶναι νεκρός». Αὐτὸς ὁ λόγος δὲν σημαίνει: δὲν ὑπάρχει Θεός· κάτι τέτοιο θὰ ἐξέφραζε μιὰ ἀπάρνηση κι ἕνα πρόστυχο μίσος. Ὁ λόγος σημαίνει κάτι χειρότερο: ὁ Θεὸς σκοτώθηκε.

 

Μάρτιν Χάιντεγκερ: Ὁ λόγος τοῦ Νίτσε «ὁ Θεὸς εἶναι νεκρός», μτφρ. Γιάννη Τζαβάρα στό: Ἡ ἀπαξίωση τῶν ἀξιῶν, Νίτσε καὶ Χάιντεγκερ, ἐκδ. Ἴνδικτος, 2005

Πέμπτη 14 Ιουλίου 2022

νομιζόμενη ἐλεημοσύνη


[…] πολλὰ παρακαλῶ τοὺς πλουσίους καὶ πολυταλάντους πραγματευτάς, νὰ τὰ στοχασθοῦν κατὰ βάθος, διὰ νὰ διορθωθοῦν καθὼς πρέπει, διότι αὐτοὶ πέρνοντες τὰ ἄσπρα τῶν ἄλλων μὲ τόσας δολιότητας καὶ κλεψίας καὶ πλεονεξίας καὶ γενόμενοι πλούσιοι, ἐὰν μόνον δώσουν ἐξ αὐτῶν μερικὰ εἰς ἐλεημοσύνην ἢ εἰς ἄλλον καλόν, νομίζουν πὼς ἰάτρευσαν τὸ κακόν· καὶ δὲν φθάνει τοῦτο μόνον, ἀλλὰ καυχῶνται ἀκόμη πὼς εἶναι καὶ ἐλεήμονες. […]

 

Ἁγίου Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου, Χρηστοήθεια τῶν Χριστιανῶν, Λόγος η´