Σάββατο 18 Μαΐου 2019

ἡ ἀρχὴ τῶν «τελειωμένων»



Μέσα στὸ διάβα τῶν αἰώνων τίποτα δὲν ἔχει παρεξηγηθεῖ περισσότερο ἀπὸ τὸ περιεχόμενο καὶ τὴν οὐσία τῆς χριστιανικῆς πίστης. Γι’ αὐτὸ φρόντισαν ἀρκετοί: θεολόγοι, κληρικοί, ἄνθρωποι τῆς ἐξουσίας, ὑπηρέτες συμφερόντων, αὐτόκλητοι ἐκπρόσωποι τῆς θρησκείας, ἀποικιοκράτες, σταυροφόροι, αὐτοκράτορες, ἱεροεξεταστές, Πάπες, Πατριάρχες, καρδινάλιοι κ.λ.π.
Ὅλοι αὐτοὶ πρόβαλλαν καὶ συνεχίζουν νὰ προβάλλουν, (ἡ ἐποχή μας δὲν μπορεῖ νὰ ἀποτελεῖ ἐξαίρεση) ἕναν «μαγικὸ καὶ μοιρολατρικὸ» χριστιανισμὸ βολικὸ γιὰ τοὺς ἰσχυροὺς τῆς γῆς. Ἕναν Θεὸ τῶν λογικῶν ἀποδείξεων, ἐπαγγελματία θαυματοποιό, ἕναν Θεὸ δυνάστη, τύραννο, ἀρχηγὸ ἰδεολογίας ποὺ ψάχνει ὀπαδούς. Μιὰ θρησκεία ὑποταγῆς ποὺ ἐκφράζει τὴ χειρότερη ἐκδοχὴ τοῦ ἠθικισμοῦ καὶ βολεύει αὐτοὺς ποὺ θέλουν νὰ ἐλέγχουν τὴν ἀνθρώπινη ψυχή, δαιμονοποιώντας τὴν ἐλευθερία, τὴν ἀναζήτηση, τὸν ἔρωτα, τὴν τέχνη καὶ τὴν ὀμορφιὰ τῆς ζωῆς. […]
Ὁ Χριστιανισμὸς ὀφείλει νὰ εἶναι ἡ ἐλπίδα τῶν περιθωριακῶν, τῶν ἀνυπεράσπιστων, τῶν ἐξορισμένων, τῶν ἀπόκληρων, τῶν κατατρεγμένων, τῶν κυνηγημένων γιὰ τὶς ἰδέες τους. Νὰ εἶναι ἡ χαρὰ τῶν πονεμένων. Ἡ νέα ἀρχὴ ὅλων τῶν «τελειωμένων». Τὸ στήριγμα αὐτῶν ποὺ διώκονται γιὰ τὶς ἰδέες, τὶς ἐπιλογὲς καὶ τὶς ἀρχές τους, αὐτῶν ποὺ πένονται, ποὺ στεροῦνται τὰ ἀπαραίτητα. Ἔχουμε ἀνάγκη ἕνα μαχητικὸ καὶ δυναμικὸ Χριστιανισμὸ ποὺ θὰ εἶναι ταυτόχρονα θρησκεία τοῦ διαλόγου καὶ τῆς καταλλαγῆς. Ὁ Χριστιανὸς πρέπει νὰ θυμᾶται ὅτι ἡ θέση του, σύμφωνα μὲ τὶς Εὐαγγελικὲς ἀρχὲς εἶναι στὸ πλευρὸ τῶν ἀδύναμων καὶ τῶν ἡττημένων κάθε ἀντίχριστης ἐξουσίας. Ἂν τὸ ξεχάσει αὐτό, θὰ τὸν περιμένουν στὴ γωνία τὰ θύματα τῆς Ἱστορίας παρέα μὲ τὸν Θεό.

Ἀνδρέας Χ. Ἀργυρόπουλος, Ὁ Θεός, οἱ νέοι καὶ ἄλλες rock ’n roll ἱστορίες, ἐκδ. ἁρμός, Ἀθήνα 2019

Κυριακή 12 Μαΐου 2019

τὸ σκάνδαλο

Νίκος Κυριακόπουλος, Σημαδούρα



Ἀναφορικὰ μὲ τοὺς δικαστὲς καὶ τοὺς στρατιῶτες, δὲν ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ σκοτώσουν κανέναν ἄνθρωπο, ἀκόμη κι ἂν τοὺς διατάξουν.
ἅγιος Ἱππόλυτος Ρώμης-Κανόνες


[…] Ἀπὸ τὸν πρῶτο αἰώνα μέχρι καὶ σήμερα, οἱ Χριστιανοὶ ἀντιστέκονται στὸν πονηρὸ καὶ ταυτόχρονα ἀρνοῦνται νὰ μετέλθουν τὰ μέσα του. Γιὰ ἑκατοντάδες χρόνια μετὰ τὴν Ἀνάσταση, ὅσοι πίστευαν στὸν Χριστὸ ἦταν ξακουστοί -ἤ, γιὰ ἄλλους, θεωροῦνταν ἀχρεῖοι-, ἐπειδὴ ἀρνοῦνταν νὰ λατρέψουν τοὺς παραδοσιακοὺς θεοὺς ἢ νὰ τιμήσουν ὡς θεότητα τὸν κυβερνήτη, καθὼς καὶ γιὰ τὸ γεγονὸς ὅτι δὲν στρατεύονταν οὔτε δέχονταν νὰ φονεύσουν (ὅσοι μετεστράφησαν ὄντας ἤδη στρατιῶτες). […]
Γιὰ ὅσους κυβερνοῦν, καθὼς καὶ γιὰ ἐκείνους ποὺ καμία ἐναλλακτικὴ δὲν βλέπουν ἐκτὸς ἀπὸ τὴν ἔνοπλη ἄμυνα καὶ τὴν ὑπεροπλία τῶν πολεμικῶν μέσων, ἡ ἄρνηση ἑνὸς ἀνθρώπου νὰ πάρει τὰ ὅπλα κατὰ τοῦ ἐχθροῦ ἦταν ἀνέκαθεν ἀξιοπρόσεκτη, ἀκόμη καὶ σκανδαλώδης. Ἀκόμη καὶ τὰ τελευταῖα ἑκατὸ χρόνια, ὑπῆρξαν ἀντιρρησίες συνείδησης πού, ἐπειδὴ ἀρνήθηκαν νὰ πολεμήσουν, φυλακίστηκαν γιὰ χρόνια καὶ βασανίστηκαν. Ὁρισμένοι, μάλιστα, ἐκτελέστηκαν κιόλας. Ἀπὸ τὴν ἵδρυση τῆς Ἐκκλησίας, χιλιάδες ἄνθρωποι προτίμησαν νὰ δώσουν τὴ ζωή τους παρὰ νὰ στρατευθοῦν, κάποιοι δὲ εἶναι ἀναγνωρισμένοι ἅγιοί της. […]

Jim Forest, Ἀγαπώντας τὸν ἐχθρό μου, ἐκδ. Πορφύρα, Ἀθήνα 2015

Τετάρτη 1 Μαΐου 2019

παρὰ φύσιν ἡ δουλεία



Μὲ δουλεία καταδικάζεις τὸν ἄνθρωπο, τοῦ ὁποίου ἡ φύση εἶναι ἐλεύθερη καὶ αὐτεξούσια καὶ ἀντιστρατεύεσαι τὸν Θεὸ ανατρέποντας τὸν νόμο ποὺ ἔθεσε στὴ φύση;

Αὐτὸς ποὺ ἔχεις ἰσοτιμία μὲ ὅλους (ὡς ἄνθρωπος), πές μου ἀπὸ ποῦ ἔχεις κάτι παραπάνω, ὥστε ὄντας ἄνθρωπος νὰ νομίζεις ὅτι εἶσαι ἀφέντης ἀνθρώπου;

Ἁγίου Γρηγορίου Νύσσης, Εἰς τὸν ἐκκλησιαστὴν τοῦ Σολομῶντος, PG 44, 664CD · 668A

Κυριακή 28 Απριλίου 2019

Ἀνάσταση - ἡ σωτηριώδης ἀνυπαρξία ἀποδείξεων



[…] Βρισκόμαστε ἀντιμέτωποι μὲ ἕνα παράδοξο: Ἡ θρησκεία ποὺ φέρνει τὸν Θεὸ ἐνανθρωπήσαντα μέσα στὴν ἱστορία, δὲν καταφεύγει σὲ ἐμπειρικὴ τεκμηρίωση τῆς ἀναστάσεώς του καὶ ἐπιλέγει νὰ τὴν ἀφήσῃ ἀμαρτύρητη! Ἡ ἐπιλογὴ δὲν εἶναι τυχαία, […]. Θὰ ἔλεγα ὅτι ἐξηγεῖται ἐφ’ ὅσον δὲν ἀποτιμοῦμε τὴν Ἀνάστασι ὡς ὑλικὸ γεγονὸς γιὰ νὰ χρειάζεται ἐξωτερικὴν ἐπαλήθευσι. Ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ ἀκολουθεῖ κι ἐδῶ τὴν παγία τακτική του προκαλῶντας -ἐσχάτη ταπείνωσι!- ἀμφιβολία καὶ γιὰ τὴν ἐπὶ τοῦ θανάτου νίκη του. Ὅπως δυσφοροῦσε μὲ τὰ ἴδια του τὰ θαύματα, ὅπως ὑπέστη τὰ πάθη καὶ τὴν σταύρωσι γιὰ νὰ μὴν προσφύγῃ σὲ ὑπερφυσικὴ ὑποστήριξι τῆς μεσσιανικότητός του, ἔτσι ἔπραξε καὶ μὲ τὴν Ἀνάστασι: ἐπέλεξε νὰ μὴν ἐπιβληθῇ ἄνωθεν ἀλλὰ νὰ προβάλῃ ἐντός μας τὴν ἀλήθεια του, ὥστε νὰ τὴν ὑπερασπισθοῦμε μαρτυρικὰ μὲ τὴν ἴδια μας τὴν ὕπαρξι. Πλήρης ἡ ἀνατροπὴ τῆς καθιερωμένης ἀποδεικτικῆς διαδικασίας, ἀφοῦ τὸ κῦρος τῆς ἱστορικῆς ἀντικειμενικότητας θυσιάζεται στὴν πίστι. Ὁ Μεσσίας-Χριστὸς θέλησε καταθέσεις πίστεως καὶ ὄχι ἀποδείξεις φύσεως. […] Τὸ θέμα δὲν εἶναι λοιπὸν νὰ «ἀποδειχθῇ» ἡ Ἀνάσταση ἀλλὰ νὰ «ἀποδειχθῇ» ἡ πίστι, διὰ τῆς ὁποίας ἀναλαμβάνομε τὴν εὐθύνη τῶν ἐπιλογῶν μας. Σ’ αὐτὴ τὴν εὐθύνη παίζεται ἡ δική μας ἀνάστασι/ἀνόρθωσι. Θὰ ἦταν καταστροφικὸ νὰ ὑπῆρχαν μάρτυρες τῆς Ἀναστάσεως. Ἀντὶ πίστεως, ἡ ὁποία μᾶς κάνει νὰ ἀγαποῦμε καὶ ν’ ἀλλάζουμε, θὰ εἴχαμε τὴν ὑπερφυσικὴ ἐξασφάλισι καὶ μία ψυχὴ ῥηχότατη. […]

Στέλιου Ῥάμφου, Τὸ μυστικὸ τοῦ Ἰησοῦ, ἐκδ. Ἁρμός, Ἀθῆναι 2006

Δευτέρα 22 Απριλίου 2019

ἡ ἐρωτικὴ τρέλλα τῆς ἀναρχίας


Ἱκανούσθω τὸ κοινωνικὸν
ψυχῆς ἡμῶν ἔλαιον ἐν ἀγγείοις
(ὄρθρος Μ. Τρίτης)

[…] Ἀλλὰ ἡ ἐναλλακτικὴ λύση δὲν εἶναι ἕνα ἀκόμη σύστημα. Ἀντίθετα, ἡ ἀνανέωση χρειάζεται ἀναρχία καὶ τρέλλα:
Ἀνοῖξτε τὶς πόρτες σας στοὺς ἄστεγους κλέφτες, ἀφῆστε τὸν ἔξω κόσμο νὰ περάσει καὶ νὰ γκρεμίσει τὸ ὑπέροχο λειτουργικό σας σύστημα, ταπεινῶστε, τὸν ἑαυτό σας, ἀδειάστε τον, κάντε τὸν ἑαυτό σας ἀσήμαντο. Ὅσο κι ἂν τὸ κάνετε αὐτό, μπορεῖ νομίζετε, ἡ κένωση τοῦ ἑαυτοῦ σας νὰ συγκριθεῖ μὲ αὐτὴ τοῦ Χριστοῦ; Δεχτεῖτε τὸν ὅρκο τῆς πενίας σὲ ὅλη του τὴ συντριπτικὴ αὐστηρότητα: καταστρέψτε κάθε ἄνεση, ἀκόμη καὶ τὴν μοναχικὴ ἄνεση […].

Σεργκέι Χάκελ, Μαρία Σκόμπτσοβα, μία «διὰ Χριστὸν σαλὴ» στοὺς μοντέρνους καιρούς, μτφρ. Νίκη Ἰ. Τσιρώνη, ἐκδ. Ἀκρίτας, Ἀθήνα 1998